در دوران خلفاى پيشين ، معتصم « 1 » ( خلافت 218 - 227 ق ) و الواثق « 2 » ( خلافت 227 - 232 ق ) در شهر مدينه مىزيست و دوران آرامى را در حكومت آنان سپرى ساخت . اما با به حكومت رسيدن متوكل وضعيت دگرگون شد . متوكل دشمنى شديدى نسبت به علويان و شيعيان داشت و بر آنان سخت مىگرفت و او بود كه دستور داد قبر امام حسين عليه السّلام را در كربلا ويران سازند « 3 » و تحت‌تأثير همين دشمنىها و سعايت برخى دشمنان ، در سال 233 ق دستور داد امام هادى عليه السّلام از مدينه به شهر سامرا منتقل شود و از اين زمان سخت‌گيرىها بر امام هادى عليه السّلام شدت يافت . « 4 » دربارهء اين‌كه به هنگام انتقال امام هادى عليه السّلام به سامرا ، فرزند ايشان يعنى امام حسن عليه السّلام نيز همراهشان بود ، ذكرى در منابع نيامده است ، ولى طبيعى مىنمايد كه امام خانواده خويش را نيز به همراه برده باشد . از طرفى چنين بر مىآيد كه اقامت امام عسكرى عليه السّلام در سامرا از همان سنين كودكى و آن‌قدر

--> بنياد نهاد . او از زمانى كه پس از مرگ مأمون به خلافت رسيد ، شمار بسيارى از بردگان ترك نژادى را كه از نواحى ماوراء النهر و تركستان به اسارت و بردگى آورده مىشدند به‌عنوان سرباز و سپاهى به كار گمارد و به بغداد مركز حكومتش راه داد . خصلت بدوى اين تركان صحرانشين موجب بروز مشكلاتى در شهر بغداد و اعتراضات مردم گرديد و معتصم براى دور ساختن سربازان ترك از شهر بغداد اقدام به ساختن شهر جديدى كرد و آن را سرّ من رأى ناميد كه بعدها سامرا خوانده شد شهر سامرا از اين زمان ، به مدت بيش از نيم‌قرن مقرّ حكومت عباسيان گرديد . يعقوبى ، تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 212 و مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 466 . ( 1 ) . المعتصم بالله ، محمد پسر هارون ، هشتمين خليفه عباسى است كه جانشين برادرش مأمون ( خلافت 198 - 218 ق ) شد . ( 2 ) . الواثق بالله ، هارون پسر معتصم ، نهمين خليفه عباسى و جانشين پدرش است . ( 3 ) . طبرى ، تاريخ ، ج 7 ، ص 365 ؛ ابن اثير ، الكامل ، ج 7 ، ص 20 و ابن جوزى ، تذكرة الخواص ، ص 359 . ( 4 ) . كلينى ، همان ، ج 1 ، ص 501 و مفيد ، همان ، ص 446 . وى احضار امام را در سال 243 ق دانسته كه درست نيست و اين تاريخى است كه در آن از روى نامه متوكل به امام نسخه بردارى شده بود . ر . ك : جعفريان ، همان ، ص 503 .